Niet uit en toch dicht of niet is een bekend gezegde in het Nederlands dat verwijst naar situaties waarin iets gesloten lijkt te zijn, maar toch open is, of andersom. Dit spreekwoord wordt vaak gebruikt om aan te geven dat dingen niet altijd zijn zoals ze lijken.
De uitdrukking kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd, afhankelijk van de context waarin het wordt gebruikt. Het kan bijvoorbeeld verwijzen naar een gesloten deur die niet op slot zit, of naar een persoon die zich gesloten en afstandelijk voordoet, maar eigenlijk heel open en vriendelijk is.
In sommige gevallen kan het spreekwoord ook betekenen dat iets niet volledig afgesloten is, maar toch niet helemaal open. Dit kan bijvoorbeeld van toepassing zijn op een winkel die gesloten is, maar waarvan de eigenaar nog binnen aan het werk is. Het kan ook verwijzen naar een persoon die zichzelf afsluit voor anderen, maar toch een beetje openstaat voor contact.
Kortom, Niet uit en toch dicht of niet is een veelzijdig spreekwoord dat kan worden toegepast op verschillende situaties waarin schijn bedriegt en dingen niet altijd zijn wat ze lijken. Het herinnert ons eraan om niet te snel te oordelen en altijd open te staan voor nieuwe mogelijkheden en perspectieven.